Digitale paardenkracht: “Iedereen aan de MaaS”?

Een verslag van MaaS Meetup #4

Tijdens de vierde MaaS Meetup gaat het om de gebruiker als belangrijke speler. Want het is de gebruiker van Mobility as a Service (MaaS) waar het uiteindelijk allemaal om draait. Hoe zorgen we ervoor dat de reiziger MaaS gaat omarmen? En hoe creëer je voor elke reiziger vervoer op maat dat ook nog een waardig alternatief kan zijn voor autobezit?

‘Uiteindelijk gaat het om freedom to move,’ zegt Ananda Groag van het kennisplatform over deeleconomie, ShareNL, die voor deze Meetup hun mooie werkruimte aan de Keizersgracht met de bezoekers delen. ‘Die vrijheid gaat erom dat je op elk gegeven moment en vanaf elke plek kunt kiezen voor het meest geschikte vervoer.’ Toch is de werkelijkheid een stuk weerbarstiger: de steden groeien explosief, net als het verkeer. Gevolg: een stad die potdicht zit. ‘Als mensen hun auto’s zouden delen dan zou er 59 procent minder verkeer op de weg zitten,’ zegt Groag, op basis van een onderzoek uit Madrid. ‘Het is alsof je ’s nachts rijdt. En bovendien kun je veel meer doen met de openbare ruimte!’

Maar om dát te bereiken moeten de traditionele economie en de deeleconomie naar elkaar toegroeien. Groag: ‘We moeten mensen verleiden tot ander gedrag. Welke keuzevrijheid krijg je ervoor terug als je de maandelijkse kosten van autobezit opgeeft?’ Wat haar betreft is MaaS  de heilige graal wanneer je als gebruiker voor elke reis het beste vervoersmiddel kunt kiezen. ‘Het moet vloeibaar en stromend zijn,’ zegt ze, ‘net zo beschikbaar als water.’

Gemeenschappelijk bezit

Van bezit naar gebruik. Voor autodelen is het essentieel en de voordelen zijn groot: een beter klimaat, geen files, een prettigere stad om in te leven. Volgens Nicole Stofberg, die als PhD aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar de deeleconomie, gaat het erom de autobezitters aan boord te krijgen. ‘Twintig procent van de autobezitters vindt carsharing een leuk idee, maar in de praktijk komt het er vaak niet van. Hoe kunnen we dat veranderen?’ vraagt ze zich af. Als voorbeeld noemt ze Airbnb, het bedrijf dat vanaf het begin heel slim het gevoel heeft neergezet dat huizendelen gaat om een emotionele beleving, dat je personen leert kennen die je anders nooit had ontmoet. Maar uiteindelijk gaat het ook gewoon om een zakelijke transactie.

‘Airbnb werkt als een tierelier,’ zegt Stofberg. ‘Omdat die aanpak één op één leidt tot een hoger vertrouwen waardoor mensen gaan delen. Het gaat om de normen en waarden – het vertrouwen dat je alles kunt delen en dat iedereen zich daaraan houdt.’ Volgens haar bouw je communities door te zeggen: “Deel je auto met mij, leer je buren kennen en by the way, het is ook een stuk goedkoper.” Daarnaast is ritdelen een belangrijke schakel in het verduurzamen van onze auto-industrie,. Maar vooralsnog staat een fear of strangers, het wantrouwen, een grote transformatie in de weg. Volgens Stofberg zou hier meer onderzoek naar moeten worden verricht. Iemand uit de zaal van Snappcar sluit daar onmiddellijk op aan: ‘Ik heb een onderbuikgevoel dat dit heel waardevol is. Ik wil het daarom gaan onderzoeken.’

 

Een sneller paard

Karina Tiekstra van autodeelplatform MyWheels werpt alvast een blik in de toekomst. Van de acht miljoen auto’s in Nederland moeten er volgens haar in 2040 nog maar 1 miljoen overblijven. ‘Dat kan gewoon als we onze auto’s gaan delen,’ zegt Tiekstra. ‘Delen is vermenigvuldigen. Daardoor kom je tot grote aantallen.’ Maar hoe zorg je dat de reiziger daar ook in gaat geloven? ‘Een zekere weerstand tegen autodelen moet eerst worden beslecht,’ zegt Tiekstra. ‘Ik denk dat je als aanbieder in het hoofd moet gaan zitten van de gebruiker. Wat wil hij? Gemak, flexibiliteit, snel van A naar B. Maar de gebruiker gaat die oplossing niet zelf verzinnen. De technologie verzint het wel, zoals Google dat nu ook voor ons doet.’

Tiekstra laat een filmpje zien uit 1999 waarin mensen werd gevraagd of ze in de toekomst een mobiele telefoon zouden willen gaan gebruiken. De antwoorden varieerden van: ‘Het lijkt me niet leuk om altijd bereikbaar te zijn’ tot ‘Als mensen mij willen bereiken dan kunnen ze dat met een brief doen.’ ‘Kun je nu nog iemand bedenken die nu nog zonder mobiel wil?’ vraagt Tiekstra zich af. In het publiek merkt gameontwikkelaar Hans Luykx van IJsfontein op: ‘Autofabrikant Henry Ford zei het al: “Als ik de mensen had gevraagd wat ze wilden dan zouden ze gezegd hebben, een sneller paard.” Of zoals Steve Jobs het later zei: ‘Veelal weten mensen niet wat ze willen tot je ze het laat zien.’ En zo werkt het ook voor het autodelen, meent Tiekstra: ‘Wij moeten de oplossing beschikbaar maken.’

Dagvoorzitter Richard Hoving van de Amsterdam Economic Board besluit dat de wijze waarop het vervolgtraject rondom MaaS  wordt ingezet de komende periode verder zal worden verdiept door middel  van een digitale uitvraag naar de waardering van en behoefte onder alle deelnemers van de afgelopen MaaS Meetups.

 

Verslag door Renske Jonkman

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?