Een geslaagd publiek-privaat ecosysteem in 5 stappen

In 2040 moeten 250.000 nieuwe woningen circulair worden gebouwd en de bestaande verduurzaamd in de Metropoolregio Amsterdam. Hoe doe je dat? Hoe zorg je ervoor dat alle betrokken partijen in deze gigantische opgave van elkaar kunnen leren met wederzijdse voordelen vanuit innovatie en samenwerking? Hoe kom je tot concrete resultaten, ga je ‘van praten naar doen’ en bewaar je tegelijkertijd de rust en focus? En hoe veranker je kennis en bouw je voort en zorg je voor continue verbetering ten opzichte van het bestaande?

Met deze vragen is het MRA Bouwprogramma als belangrijkste activiteit van de stichting C-creators eind 2017 gestart en heeft het zich ontwikkeld tot toonaangevend publiek-privaat ecosysteem dat de circulaire bouw daadwerkelijk versnelt. Wat hebben wij geleerd in het afgelopen jaar? 5 lessen voor een succesvol en impactvol bouwen aan een ecosysteem.

1. Zorg voor verbinding, ervaring en vertrouwen bij het vinden van de juiste partners

De gezamenlijke uitdaging zorgde voor concreetheid en daardoor focus en betrokkenheid om de juiste partners aan te laten sluiten. Het is bovendien belangrijk om synergie te creëren in het gefragmenteerde landschap en partijen aan te sluiten met een trackrecord in de circulaire economie. De initiatiefnemers Guido Braam (Powered by Meaning), Marjolein Brasz (Amsterdam Economic Board) en Jeanet van Antwerpen (Schiphol Area Development Company) zorgden bij de oprichting van C-creators als ‘boegbeelden’ voor vertrouwen en draagvlak van het ecosysteem. De zogeheten Founding Fathers waren Gemeente Amsterdam, Gemeente Haarlemmermeer, Rabobank en Schiphol Group. Bij het opbouwen en vergroten van dit ecosysteem met de juiste partners werd er gelijktijdig gewerkt op bestuurlijk/strategisch niveau, door de eerder genoemde initiatiefnemers, en op tactisch/operationeel niveau door Wouter van Twillert, consultant bij Kirkman Company. Dit was essentieel om woorden om te zetten naar daden en verbinding met de betrokken organisaties te behouden zonder snelheid in het proces te verliezen.

2. Neem de tijd voor een verkenning

Het MRA Bouwprogramma is het grootschalig programma dat de ambitie op het gebied van circulaire bouw van C-creators uitvoert. Dit bouwprogramma is vanaf het begin af aan in samenhang met koplopers uit de sector ontwikkeld. Zo is vroegtijdig de samenwerking opgezocht met Rutger Büch van Cirkelstad om voort te kunnen bouwen op zijn werk en netwerk. Daarnaast is C-creators gedurende een jaar het gesprek aangegaan met organisaties zoals de VolkerWessels, Breman, EIB, TNO en diverse startups om samen te definiëren welke uitdagingen er waren en welke oplossingen de sector behoefte aan had. Door deze gesprekken heeft C-creators het bouwprogramma kunnen ontwerpen inclusief een betaald partnermodel. De toetsing bij en financiële toezegging door partijen uit de bouwsector zorgde voor voldoende vertrouwen in toekomstige aansluiting bij de markt.

3. Zonder wrijving geen glans

De grote diversiteit in partners en rollen is noodzakelijk voor een integrale benadering van het vraagstuk, maar ook een uitdaging. Het is een voorwaarde voor succes om ieders verschillende rollen en waarde binnen een ecosysteem te accepteren. Er zijn bijvoorbeeld kennispartners nodig, maar ook netwerkpartners, financiers en procesbegeleiders. Deze verscheidenheid is een randvoorwaarde voor een compleet en effectief ecosysteem. Af en toe zal er onderling wrijving ontstaan door die verscheidenheid, maar dat houdt elkaar scherp en levert uiteindelijk de beste resultaten op. Inmiddels is C-creators bijna een jaar verder en bouwt het ecosysteem zich gestaag uit tot inmiddels 35 partners. Er werkt een vast team van 8 mensen, er lopen 6 concrete projecten en kennis wordt gedeeld in events en masterclasses.

4. Zorg voor de juiste expertise en middelen

Het bouwen van een publiek-privaat ecosysteem is een vak apart. Daar heb je aandacht, lef, vertrouwen en focus voor nodig en iemand met een centrale positie en (commerciële) onafhankelijkheid tussen de verschillende partijen. Een succesvol ecosysteem opzetten kost daardoor veel tijd en toewijding, aldus Marjolein Brasz. De Amsterdam Economic Board werkt op soortgelijke wijze en doet dit in het geval van C-creators in samenwerking met Kirkman Company. In de opbouw, maar ook in de onderhoud-fase, is het belangrijk om allereerst het ecosysteem vorm te geven, focus aan te brengen en te behouden en partnerships en financiering te regelen. Vervolgens is het essentieel om partijen aan elkaar te blijven verbinden en draagvlak te behouden.

5. Vier successen samen en breng ze naar buiten

Een succesvol publiek-privaat ecosysteem opbouwen vraagt om uithoudingsvermogen, flexibiliteit en veerkracht. Wanneer successen worden geboekt, is het belangrijk om deze samen te vieren en aan de wereld te laten zien welke vooruitgang je boekt met concrete resultaten. Een succesvol ecosysteem, zoals C-creators, leidt uiteindelijk namelijk wel tot schaalgrootte, nieuwe vormen van samenwerking en commerciële kansen, innovatie en maximale (circulaire) impact!

Deze blog is tot stand gekomen op basis van een interview met Marjolein Brasz (Amsterdam Economic Board) en de ervaring van de practice Public Private Ecosystems van Kirkman Company. Zit jij ook met een maatschappelijk of circulair vraagstuk of wil je meer weten over het opbouwen van ecosystemen? Neem dan gerust contact op met Wouter van Twillert (C-creators | Kirkman Company) of Maaike Broekhuis (Kirkman Company).

Foto: Eigen Haard

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?