Gezond leven: haalbaar voor arm en rijk?

In deze blog neemt Mike van Holsteijn, gezondheidsinnovator, je mee in zijn visie op de ambitie van gezond leven, binnen én buiten de regio. Hoe werken we toe naar een omgeving waarin de gezonde keuze aantrekkelijk is, en hoe maken we de transitie van genezing naar preventie van ziektes haalbaar? Hoe kunnen we dit in 2017 aanpakken?

Hollandse health-dominee

Het is een van de eerste dagen van dit nieuwe jaar. Ik zappte wat langs tv-zenders en stuitte op een bizarre scène die mij zwaar aan het denken heeft gezet over de uitdagingen in de gezondheidszorg op dit moment.

Het fragment begint op een vuilnisbelt. De maraboes vreten hun kalende hoofd vol van hetgeen de mens wegwerpt. De camera zwenkt naar rechts. Op deze immense vuilnisbelt staan tientallen mensen hetzelfde te doen als die verrekte vogels: hun maal bij elkaar scharrelen. Een blanke man met herenbaret en overhemdje komt in beeld. Hij stapt op een stevige dame af. Ze is net aan een mooie weggegooide boterham begonnen. “Is het lekker?”, vraagt de man. De vrouw knikt en verontschuldigt zich tegelijkertijd: “Dit is voor mij de enige manier om aan voedsel te komen.” De man stelt zijn volgende vraag: “Weet u dat het niet heel gezond is om heel zwaar te zijn?”

Mijn mond valt open. De man gaat toch niet op deze storthoop een verhaal over een gezonde leefstijl afsteken? De Hollandse health-dominee op missie? De vrouw antwoordt dat ze weet dat ze iets te zwaar is. “Maar ja… Wat doe je er aan?” zegt ze schouderophalend.

De dominee heet Steven van de Vijver – arts en onderzoeker. De vuilnisbelt bevindt zich in Nairobi, Kenia. Van de Vijver heeft na een driejarig onderzoek in een van de grootste sloppenwijken van Afrika vastgesteld dat overgewicht een gigantisch probleem is. Ook heeft 25% van de mensen hier een te hoge bloeddruk, zonder dat ze zich dit realiseren. In zijn boek ‘Vet Arm’ beschrijft hij dat niet de westerse wereld koploper is op het gebied van ‘welvaartziektes’ als diabetes type 2 en hart- en vaatziekten, maar juist de derde wereld.

Is overleven ongezond?

Het wrange van de situatie in Nairobi is dat het prima mogelijk is om hoge bloeddruk – de ‘silent slow motion killer’ – te lijf te gaan, maar dat één bloeddrukverlagende pil per dag net zoveel kost als het bedrag dat deze mensen dagelijks verdienen (namelijk: 1 dollar). Maar goed, dat is het reparatie-model. Een gezonde leefstijl rigoureus doorvoeren zou nog veel beter zijn, maar zelfs ik als gezondheidsenthousiasteling zag daar nou niet direct veel mogelijkheden in zulke sloppen en op de vuilnisbelt. De gezonde schijf van vijf, rust, reinheid en regelmaat, geen stress… Het zal allemaal wel: de vuilnisbeltbewoner is blij met alles wat ze vindt om te overleven.

Gezond is duur

Daar komt bij: gezond eten is voor de gemiddelde Keniaan duurder, zeker voor een heel gezin, en je raakt minder snel verzadigd. In de kern kan men zich een gezonde leefstijl dus niet veroorloven. Een bijna onoplosbaar probleem dat verder gaat dan deze ene vuilnisbelt werd hiermee gepresenteerd: mensen leven ongezond en gaan eerder dood als gevolg hiervan.

Ik realiseerde me dat dit probleem feitelijk niet veel verschilt van hetgeen we in de Westerse wereld moeten tackelen. Het is minder extreem dan in Afrika, maar ook hier is er een duidelijk verband gelegd tussen armoede en ongezondheid. Ook in onze directe omgeving is onwetendheid, onvermogen om gedrag aan te passen en gebrek aan geld voor een gezonde leefstijl hét op te lossen probleem. De vraag waar ik me in 2017 mee ga bezighouden: hoe kunnen we voor mensen een gezonde leefstijl haalbaar en aantrekkelijk maken, zonder belerend te worden?

Verdienen aan gezond leven

Met mijn bedrijf Healthcoin wil ik die gezonde leefstijl direct geld waard maken. Dat werkt zo: door voldoende te bewegen op een dag verdien je een gezonde maaltijd bij elkaar, of door iedere dag naar je werk te fietsen spaar je voor een sportoutfit. Deze gezonde beloning wordt gefinancierd door partijen die een belang hebben bij de gezondheidswinst van de persoon: bijvoorbeeld een werkgever, een verzekeraar, een gemeente. De weg naar een gezonde leefstijl moet zó aantrekkelijk zijn dat je ermee in staat bent direct gezonde producten en diensten te kopen. Hiermee verleng je uiteindelijk weer de kwaliteit van je leven en verleng je je levensduur aanzienlijk. Bonus: je komt positiever en fitter in het leven te staan. Bonus voor de financier: afname ziekteverzuim, toegenomen productiviteit, toegenomen participatie in de maatschappij en beheersbaarheid van kosten in de ziektezorg.

Met Healthcoin werk ik met een aantal organisaties samen om de medewerkers vaker de gezonde keuze te laten maken. De challenge om samen met je collega’s voldoende te bewegen op een dag, trappen te nemen, te fietsen, maar ook goed te rusten wordt leuk doordat het meetbaar wordt en men er direct voor beloond wordt. De gespaarde coins kunnen o.a. bij Bol.com, de sauna en voor de Sport- en Fit Cadeaukaart worden ingewisseld.

Terug naar het tv-fragment op de vuilnisbelt: voor de mensen daar is een gezonde leefstijl bittere noodzaak maar verder weg dan ooit. Ik denk dat een oplossing alleen mogelijk is door van een zorgstelsel naar een gezondheidsstelsel te gaan, en gezonde leefstijl lonend te maken. Tijd om te veranderen: op naar een gezond 2017! Doe je mee?

Lees meer

Meer over overgewicht- en bloeddrukproblematiek in Afrika (en het tv-fragment) vind je hier. Voor meer informatie over welvaartsziektes, klik hier en hier.

Mike van Holsteijn is ondernemer en innovator in de zorg- en welzijnbranche. Hij zet zich in voor goedkopere en betere zorg, kennisuitwisseling, slimme oplossingen en een gezondere leefstijl als norm. Lees hier meer over zijn ideeën voor een vernieuwde visie op gezondheidszorg, check de Healthcoin website of volg hem op Twitter!

 

Foto: via Flickr (Creative Commons)

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?