Logistieke hub draagt bij aan schone binnenstad

De Green Deal Zero Emission Stadslogistiek (ZES) brengt bedrijven, overheden en kennisinstellingen samen in het streven naar het emissievrij maken van al het stedelijk vervoer in 2025. In dat kader hebben betrokken partijen inmiddels diverse mobiliteitsprojecten opgezet. Eén van die initiatieven is de logistieke hub voor duurzame bevoorrading, die is opgezet door de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en de Universiteit van Amsterdam (UvA).

Laurens Tuinhout was eerder vanuit PostNL en nu vanuit zijn eigen onderneming Zero Emission Procurement betrokken bij de hub. Hij licht het baanbrekende project toe.

 “De UvA en HvA vormen binnen Amsterdam een dorp op zich: ze hebben zo’n tachtig gebouwen op vijf campussen in de stad. Als één locatie van de UvA een nieuwe voorraad toiletpapier bestelde, kwam de leverancier die volgens leveringsafspraak binnen 48 uur brengen. En als de andere locatie de dag erna schone handdoeken nodig had, reed diezelfde leverancier binnen 48 uur opnieuw met een lading de binnenstad in. Dat moest en kon anders.

Sneller, slimmer en duurzamer inkopen

Onderzoeker Susanne Balm en City Logistics-lector Walther Ploos van Amstel van de HvA zijn gestart met een onderzoek naar verduurzaming van de vervoersstromen van beide onderwijsinstellingen. De UvA en de HvA hebben gezamenlijk te maken met zo’n 8000 leveranciers, die jaarlijks zo’n 90.000 ritten van in totaal ruim 2,8 miljoen kilometer reden. In het kader van ‘practice what you teach’ hebben Balm en Ploos van Amstel samen met de afdeling Inkoop en Facilities het initiatief genomen voor een logistieke hub aan de rand van Amsterdam, om al deze leveringen te bundelen en vervolgens die ‘last mile’ naar de binnenstad met emissievrij vervoer af te leggen. Dat betekent minder CO2-uitstoot en minder voertuigbeweging voor de stad en minder brandstofkosten en minder filerijden voor de leveranciers.

De initiatiefnemers brachten de facilitaire leveranciers in contact met vervoerder Deudekom, die zelf al werkte met een stadshub. Voor de verhuizingen die Deudekom uitvoerde voor de gemeente Amsterdam, reed Deudekom bovendien al met elektrische voertuigen. Uit dat contact is toen een mooie samenwerking ontstaan tussen Deudekom en PostNL, waarbij PostNL een deel van de eigen zendingen inbrengt in de hub en zich richt op het plannen en bundelen van goederenvervoer van meerdere leveranciers. Dat gebeurt met emissievrije voertuigen: elektrische vrachtwagens, bussen en E-bikes. In die opzet ging de logistieke HvA / UvA-hub begin 2017 als pilot van start.

Logistiek draait om volume

Collegevoorzitters Huib de Jong (HvA) en Geert ten Dam (UvA), beiden lid van de Amsterdam Economic Board, zetten tijdens de officiële start van de hub in juni 2017 vervolgens hoog in: ze vroegen bestaande leveranciers om zich aan te sluiten bij het project en namen in nieuwe tenders standaard op dat goederen centraal geleverd moeten worden via de hub. Dat was een turning point: door er als grote inkopende partij met zo’n rechte rug in te gaan zitten, werden leveranciers gedwongen na te denken over duurzame logistiek, omdat ze anders simpelweg hun klanten zouden verliezen.

En een rechte rug is essentieel: er moet voor leveranciers namelijk wel urgentie zijn om mee te willen doen. Zij kunnen immers niet leven van duurzaamheid, zij leven van euro’s. Maar het afstaan van de last mile aan een andere vervoerder en de logistieke keten – tegen dezelfde kosten- anders in te richten, vraagt van alle betrokkenen een investering in tijd én geld. Denk bijvoorbeeld aan het herinrichten van alle administratieve handelingen, het koppelen van IT-systemen en het opnieuw berekenen van de productprijs als een deel van de transportkosten wegvalt.

Overheidssubsidies kunnen daarom een goede aanjager zijn voor bedrijven om de omslag te kunnen maken, maar we zijn ervan overtuigd dat het systeem uiteindelijk zichzelf kan bedruipen. Deudekom heeft namelijk nog geen factuur naar de HvA of de UvA verstuurd: hun kosten zijn anders verdeeld, maar niet hoger geworden. De HvA en de UvA rekenen er ook op dat grote partijen zelf hun broek kunnen ophouden. Daarom roepen we leveranciers op zich aan te sluiten bij de hub, want bij logistiek draait het allemaal om volume. Hoe meer leveringen we kunnen bundelen, hoe meer we de kosten kunnen drukken. Dat betekent wel dat partijen bereid moeten zijn om data te delen en transparant te zijn over hun kosten. Daar staan ze niet om te springen, maar een goede samenwerking levert iedereen uiteindelijk meer omzet op.

Omslag

We zijn als eerste gaan samenwerken met Canon, Maas International, Heijmans, Technische Unie en CWS. Het is geweldig om te zien hoe het besef doorsijpelt in de logistieke keten: partijen gaan steeds meer zelf nadenken hoe ze het slimmer en anders kunnen doen en op die manier kosten kunnen besparen. En dat zit ‘m ook in andere factoren: met hedendaagse technologie kun je bijvoorbeeld ook oplossingen bieden voor slimme lockers – pakketkluizen-, in plaats van leveringen via de balie.

Inmiddels zijn er meerdere duurzame mobiliteitsprojecten in de regio, die nu samenkomen. Zo werkt PostNL nu zelf ook met microhubs in de stad, van waaruit zakelijke post met elektrische (bak)fietsen en stints wordt rondgebracht.

Het doel van Green Deal ZES is emissievrije stadslogistiek in 2025. We hebben met de hub laten zien dat het aantal ritten fors kan worden teruggebracht. Het uiteindelijke doel is dat elke locatie van de HvA en UvA nog maar twee of drie keer per week wordt beleverd, met een emissievrij voertuig. We zijn met dit unieke project al gigantisch goed op weg, maar we zijn er nog lang niet. Om private partijen eerder te laten aansluiten, zou de overheid duurzaamheid zwaarder moeten waarderen in hun aanbestedingen en koplopers moeten belonen. In de steden is de overheid gemiddeld verantwoordelijk voor 10% van het vervoer, dus ze hebben een groot deel van de omslag zelf in de hand.”

Tekst: Ronne Theunis

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?