Meezwemmen in een vloedgolf van technologisering

Hoe maken we van de Metropoolregio Amsterdam een technische hub? Dat onderzoekt de Board in een serie interviews. Marjolein ten Hoonte, directeur arbeidsmarkt en MVO Randstadgroep: ‘Een collega die veel weet van blockchain en andere techontwikkelingen, díe heb je nodig.’

Geen enkele sector groeit op dit moment zo snel als de techsector. Toch is er een enorm tekort aan tech talent zoals programmeurs, data-analisten en AI experts. Maar hoe trek je deze aan? Marjolein ten Hoonte, directeur arbeidsmarkt en MVO Randstadgroep, richt zich op de ontwikkelingen van onze arbeidsmarkt. ‘Het hele debat richt zich nu op wat de machine gaat doen.’

Zien wij technologie teveel als een bedreiging?

‘Net als tijdens de industriële revolutie worden mensen door technologische veranderingen op de hielen gezeten. De wereld verandert maar de mens hoopt dat hij blijft zoals hij is. Toch zie je dat met de introductie van nieuwe machines mensen uiteindelijk heel innovatief worden. Hé, denken ze, als die machine er is dan kan ik dit óók doen. Juist in die slipstream van hoogwaardig technisch werk ontstaan ook weer nieuwe banen.’

Wat betekent dit voor de toekomstige arbeidsmarkt van de Metropoolregio Amsterdam?

‘Volgens een recent rapport van Mc Kinsey verdwijnen één op de vier banen door technologische ontwikkelingen. Maar aan de andere kant komen er banen bij. We weten het gewoon niet. Wat we vooral zien is dat het hele gesprek zich nu richt op wat de machine gaat doen. In plaats daarvan kunnen we ons ook afvragen wat de méns gaat doen. Op welke manier kunnen we met hulp van die nieuwe technologie het werk voor mensen vormgeven? Als regio Amsterdam zou je een arbeidsmarktplanning kunnen maken. Nadenken over wát voor soort bedrijvigheid je wilt. Welke bedrijven willen wij als metropool aantrekken? Welke techbanen komen erbij? Hoe zouden we mensen die nu nog in schoolbanken zitten kunnen aanspreken om straks vooral die techkant te kiezen? Hoe gaan we als regio de bestaande mismatch tussen vraag en aanbod van technmensen oplossen?’

En hoe moeten bedrijven omgaan met die veranderde arbeidsmarkt?

‘Blijven innoveren. Nadenken over een toekomstig businessmodel met die technologieën in het achterhoofd.’

Gewoon meezwemmen in die vloedgolf van technologisering.

‘Ja, dat heet computational thinking: jezelf verplaatsen in hoe machines denken. Wat betekent die machine voor mijn baan? Nu is er bijvoorbeeld veel vraag naar vrachtwagenchauffeurs, maar als straks die zelfbestuurbare vrachtwagen komt zou diezelfde chauffeur zich moeten afvragen wat dit voor hem betekent: word ik straks een bijrijder? Wat is precies mijn rol?’

Welke banen zullen verdwijnen en welke komen erbij?

‘Er staan prachtige rijtjes op internet. Growth hacker, robotbestuurders… Door de digitalisering komen er nieuwe taken en rollen bij. In de toekomst dien je kennis van technologie te hebben om van waarde te zijn voor een organisatie. Een collega die veel weet van blockchain en andere techontwikkelingen, díe heb je nodig. Het gaat vooral ook om 21st century skills, zoals verbeeldingskracht, aanpassingsvermogen, verbinding maken. De wereld die voor ons ligt vraagt meer regie van onszelf. Het eigen ondernemerschap komt als het ware om de hoek kijken. Hoe richt ik mijn leven in, waar vind ik mijn opdrachten en wat is mijn netwerk?’

Wat betekent dit voor de mensen die minder zelfredzaam zijn?

‘Je dient je in de stad en regio af te vragen hoe de economie die nu ontstaat zich verhoudt tot de mensen die hier wonen. Zo vallen nu in Amsterdam zuidoost meer mensen buiten het arbeidsproces die we heel goed kunnen inzetten. Hoe gaat we dat met elkaar doen?’

We moeten onze arbeidsmarkt weer opnieuw bekijken.

‘Uiteindelijk moeten we toe naar duurzame inzetbaarheid. Dat is de grote term die boven de arbeidsmarkt hangt. In ons huidige systeem wordt stilzitten beloond, als je niks doet dan levert dat het meeste op, bijvoorbeeld een beter pensioen. Maar in de toekomst draait het juist om verandering en aanpassingsvermogen, het meedraaien met technologie: omscholen, bijscholen en sneller veranderen van werkgever. Een werkgever is niet meer voor eeuwig. Voor sommigen kan dat bedreigend overkomen.’

Hoe maken we dat minder bedreigend?

‘Door transities beter te regelen. Bedrijven hebben bijvoorbeeld lang gedacht dat de onderwijsinstellingen de opleiding van hun werknemers verzorgde. Maar door de digitalisering zie je dat werkgevers ook zélf personeel moeten bijscholen om mee te kunnen: het praktijklokaal staat buiten. Dat is een onderdeel van de nieuwe wederkerigheid van arbeid.’

De digitalisering heeft dus een grote invloed op werk, onderwijs en sociaal gebied.

‘We stappen over naar een economie waarin we 24 uur en 7 dagen per week met elkaar communiceren. Er is een enorme connectiviteit en snelheid. En als ik straks in die snelle wereld mijn eigen aanpassingsvermogen moet organiseren, zoals Darwin al ooit stelde, dan heb ik het nodig dat die wereld dit faciliteert. We stappen over op nano-onderwijs, we moeten blíjven leren en voortdurend schakelen, aanpassen. Werk is niet aan tijd en plaats gebonden, opgeknipt in kleine stukjes. Vandaag zien we dat het platform een mooie opstap is naar de arbeidsmarkt: een digitale plek waar vraag en aanbod elkaar vinden. Maar het is ook een plek waar het met de zekerheid anders gesteld is.’

Welke mogelijkheden bieden al deze ontwikkeling voor de arbeidsmarkt in Amsterdam?

‘Er ontstaat heel veel nieuw werk, dus als de metropool die economie van de toekomst goed kan neerzetten en de uitdaging aanneemt dan zijn we spekkoper.’

De Amsterdam Economic Board en diverse stakeholders vanuit het onderwijs, bedrijfsleven en de overheid ondernemen actie om de digitale economie van de Metropoolregio Amsterdam te laten groeien, zodat ook in de toekomst voldoende mensen in tech beschikbaar zijn. Wil je een bijdrage leveren aan het verkleinen van deze mismatch tussen vraag en aanbod van technologen? Neem dan contact op met Viktor Bos – Challenge Lead Talent voor de toekomst.

Tekst: Renske Jonkman

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?