Mini-documentaire over toekomstscenario’s gezondheid

'Dr. Data': Vooruitblikken op de zorg in 2025

Hoe zorgen we ervoor dat we in 2025 twee jaar langer en gezonder leven? Met die vraag ging de Traineepool MRA in opdracht van de Board aan de slag. Het resultaat: een documentaire die tijdens de première de aanwezigen al meteen aan het denken zet.

In 2025 hebben alle bewoners van de MRA twee gezonde levensjaren extra. Dat is één van de doelstellingen van de Amsterdam Economic Board. Maar hoe ziet de wereld er dan uit? Vier scenario’s vormen de basis van de korte documentaire Dr. Data, waarin ondernemers, denkers, artsen en wetenschappers vooruitblikken op de zorg in 2025.

De video Dr data is hier te bekijken via youtube. 

“Als we nadenken over de toekomst van onze zorg, zijn er vier mogelijke scenario’s. En om voorbereid te zijn op die toekomst, moeten we dus voor alle scenario’s nadenken ’ over de bijbehorende kansen en uitdagingen”, legt één van de trainees uit tijdens de premièremiddag in CREA. En niet alleen nadenken, we moeten er ook daadwerkelijk iets mee doen. Daarom werd de première gevolgd door een paneldiscussie met experts en gingen alle deelnemers aan de slag in interactieve workshops. Met de hele middag de vraag in het achterhoofd: Hoe krijgen we er twee gezonde levensjaren bij?

Europa en de markt

In de documentaire worden scenario’s uitgewerkt. De scenario’s bevinden zich in een kwadrant met op de horizontale as de markt: is de markt aanbod gestuurd of vraag gestuurd? Op de verticale staat de EU, is er meer of minder EU? Op deze manier ontstaan er vier mogelijke scenario’s, met elk hun eigen kansen en uitdagingen.

 

 

In het scenario Global Giants, linksonder in het kwadrant, is het zorgstelsel uitgekleed en beschikken de grote bedrijven over heel veel data. De overheid is passief en de kloof tussen de haves en have-nots wordt groter. En die is nu al groot: “Er is elf jaar verschil in levensverwachting tussen hoog- en laagopgeleid”, zegt één van de experts. De uitdaging in dit scenario is: Hoe zorgen we ervoor dat twee extra gezonde levensjaren ook gelukkige jaren zijn?

In het scenario European Renewal is de Europese Unie in de lead op het gebied van open data en sociale innovatie. Dat is enerzijds kansrijk, want dankzij al die data kunnen we ook de zorg voor ingewikkelde patiënten verbeteren, zegt één van de experts. Maar wat betekent die macht van de EU voor bedrijven? En hoe zorgen we ervoor dat we niet te afhankelijk worden van technologie? 

Maatwerk in de zorg staat voorop in het scenario Local for Local. De overheid is faciliterend en transparant, organisaties worden minder belangrijk in de zorg en het netwerk rondom een persoon juist veel belangrijker. E-health kan de mobilisatie van patiënten vergroten en bijvoorbeeld mantelzorg makkelijker maken. Maar hoe zorgen we dat we in dit scenario ook profiteren van ontwikkelingen buiten de regio?

In het scenario International Alliances speelt de EU geen rol van betekenis meer en is er veel protectionisme. De zorg wordt inkomensafhankelijk en dus is de grote uitdaging in dit scenario: Hoe blijft de gezondheidszorg toegankelijk voor iedereen?

Laaggeletterden adresseren

Over de kansen en uitdagingen van deze scenario’s gaat het na de vertoning van de mini documentaire ‘Dr. Data’. Eerst in een paneldiscussie, waarin cardioloog Igor Tulevski in gesprek gaat met Safia Akkus, lid van het innovatieteam van de gemeente Amsterdam en Hans Luyckx, directeur van IJsfontein Interactive Media.

Tulevski verwacht dat de toekomst een mix van al deze vier scenario’s gaat worden. De grote uitdaging op zorggebied is volgens hem het toegankelijk houden van de zorg voor iedereen. Luyckx vreest dat de Global Giants realiteit wordt. “We zien nu al dat Amazon en Philips elkaar in de armen vallen. De EU is te lafhartig om grote monopolies door te hakken.” “Ik vrees zelfs dat we al in het scenario van die giganten zitten”, zegt Tulevski. “Als tegenreactie zie je nu allerlei lokale initiatieven ontstaan en ik hoop dat het doorzet naar het Local for Local scenario.”

Het panel gaat in op de uitdagingen en kansen van onze zorgtoekomst. Luyckx: “Er zijn veel laaggeletterden in ons land. Als we twee jaar ouder willen worden met z’n allen en gezonder, dan moeten we met name deze groep adresseren. Hoe gaan we deze groep verleiden tot ander gedrag?”

Safia reflecteert op de rol van de overheid in de digitale zorgtoekomst. “Als innovatieteam denken we na over onze verantwoordelijkheid. Moeten we dit aan de markt overlaten of moeten we hier zelf ook op inspringen? Moeten we mensen opleiden of moeten we juist afwachten?”

Artificial intelligence en preventie

Uit de zaal komt de vraag hoe artificial intelligence kan bijdragen aan het verbeteren van preventieve zorg. Luyckx denkt dat er in de wereld van de mentale gezondheid nog grote stappen kunnen worden gezet. “Op basis van heel veel verschillende soorten data kunnen we burn-outs voorspellen en dat zou dus al enorm kunnen helpen.”

 

Tulevski vertelt over Hartwacht, een tele-monitoring app waarmee patiënten niet meer naar het ziekenhuis hoeven voor een ECG. “Door meetinstrumenten van het ziekenhuis naar de mensen thuis te verplaatsen kunnen we de zorg schaalbaar maken. In de 1,5 jaar dat we deze app gebruiken hebben we fantastische data verzameld waar we heel veel van leren. Dit is nu het grootste cohort in Nederland.”

Machine learning voor betere zorg

Ook Willem Herter vertelt over het belang van dit soort data. Hij is mede-oprichter van Pacmed, een bedrijf dat machine learning inzet voor preciezere zorg. “Het probleem is dat medische kennis nu gebaseerd is op een kleine, slecht representatieve groep”, zegt hij. Medicijnen in klinische studies worden nu immers getest op een beperkte groep van verder relatief gezonde patiënten. In de praktijk is de groep patiënten natuurlijk veel diverser.

“Wij willen machine learning gebruiken om te leren welke patiënten vergelijkbaar zijn, zodat de dokter betere beslissingen kan maken. Geen AI dus om de dokter te vervangen, maar AI om synergie tussen technologie en de dokter te realiseren.”

AI in de praktijk: effectieve behandeling van urineweginfecties

Pacmed heeft onder meer een algoritme ontwikkeld dat kan voorspellen hoe effectief de behandeling van een urineweginfectie zal zijn. Deelnemende huisartsen krijgen nu bij zo’n diagnose op een dashboard te zien wat bij deze patiënt de kans van slagen bij een bepaalde behandeling is. “De huidige richtlijn hiervoor is ontwikkeld in de jaren tachtig en gebaseerd op studies met enkel vrouwen in een bepaalde leeftijdsgroep en een paar zwangeren”, zegt hij. “Maar als je kijkt naar de observationele data zie je een groot verschil in werking tussen verschillende leeftijdsgroepen.”  Door AI toe te passen, is de huisarts in staat de meest effectieve behandelwijze te kiezen.

De uitdaging voor Pacmed is vooral het meekrijgen van de arts. “We benadrukken dat we dokters nodig hebben en dat we ze niet willen vervangen. Wij zorgen alleen voor een extra bron van informatie.”

Oud koppelen aan oud

De bezoekers van vandaag gaan ook zelf aan de slag met zorg in 2025. In de ene zaal wordt in een workshop 3D-mindmapping nagedacht over kansen, uitdagingen en oplossingen voor de ideale woonwijk. In de andere zaal wordt er in groepen nagedacht over hoe we twee extra gezonde en gelukkige levensjaren kunnen krijgen. In beide groepen komen er interessante ideeën voorbij.

Jong en oud moeten gekoppeld worden om die twee extra gezonde levensjaren te bereiken, stelt iemand voor. Een ander wil juist oud aan oud koppelen. “We moeten terug naar de bejaardenhuizen van vroeger. Lekker samen biljarten, dat helpt tegen eenzaamheid.” AI kan helpen bij het verlichten van de administratieve druk. “Als ik nu bij de huisarts ben, zit die de hele tijd te typen. Waarom is er nog geen AI-systeem dat die verslaglegging doet? Dan houden artsen veel meer tijd over voor echte zorg.”

Scholen en verenigingen kunnen misschien een rol spelen bij het toegankelijkheid van de zorg, zo luidt een suggestie. “Daar kun je veel mensen bereiken en kun je dus ook iets aan preventie doen. Dat ontlast de eerstelijnszorg enorm.”

Kansen met klei

Onder leiding van Camile Smeets deden dertig deelnemers de workshop 3D-mindmappen. Met verschillende kleuren klei gaven de deelnemers vorm aan de kansen en risico’s die zij zien bij de ideale woonwijk in 2025. We brachten de (groene) kansen en de (oranje) risico’s samen op tafel. Vanuit hier werden de vormen geclusterd op thema en met elkaar verbonden. Aan de hand van deze thema’s (inclusiviteit, duurzaamheid, financiën en mobiliteit) zijn de deelnemers in groepjes tot nieuwe conclusies en inzichten (lila) gekomen. De verbindingen en bewegingen van de kleivormen zijn in beeld gebracht in een stop-motion filmpje. Bekijk hier het resultaat: https://vimeo.com/280430638

De middag is ten einde en het doel is bereikt: de documentaire van de trainees heeft alle aanwezigen aan het denken gezet. Ook meedenken over de toekomst van de zorg in de MRA? Houd deze pagina in de gaten om te zien hoe je een bijdrage kunt leveren.

Tekst: Mirjam Streefkerk  & Animaties: Coco-Sue Waterland

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?