Inkomensstijging van 2000 euro voor zzp’ers

Aan het woord is Wim Groot, hoogleraar Evidence Based Onderwijs- en Arbeidsmarktbeleid aan de UvA en (samen met Henriëtte Maassen van den Brink, hoogleraar Education, Labour Market and Economic Development aan de UvA) projectleider van de ZZP Opleidingsvoucher, één van de initiatieven van het Regioplan Werk maken van Talent, gericht op het optimaal benutten van talent op de arbeidsmarkt in de regio Amsterdam. De afgelopen vier jaar zijn tien maatregelen uitgevoerd om talenten op te leiden of om te scholen voor banen in kansrijke sectoren.

De ZZP Opleidingsvoucher is een om- en bijscholingsvoucher voor zzp’ers met een laag inkomen.

Wat was de opzet van jullie project?

“Ons doel was om de financiële zelfredzaamheid van zzp’ers met een laag inkomen te vergroten, door ze een opleidingsvoucher van €1000,- aan te bieden. Die voucher mochten de zzp’ers inzetten voor een erkende cursus of opleiding om hun kennis en vaardigheden te vergroten, om zo meer opdrachtgevers en meer inkomen te kunnen genereren. Het ging om zowel laag- als hoogopgeleide zelfstandigen met een inkomen op bijstandsniveau. In sommige sectoren, bijvoorbeeld de culturele sector, zijn de budgetten klein en de concurrentie groot, waardoor zzp’ers moeite hebben om een gezond financieel bestaan te leiden. Het om- en bijscholen van deze doelgroep kon bijdragen aan het vergroten van hun verdiencapaciteit.

Aan de uitgifte van de vouchers ging een onderzoek naar de opleidingsbehoefte van zzp’ers vooraf. Onder andere door middel van interviews en een enquête werd – niet door ons overigens – in kaart gebracht waar zelfstandigen behoefte aan hadden als het ging om persoonlijke ontwikkeling. Uit het onderzoek bleek dat die behoeften zo uiteen liepen, dat het onmogelijk was om met één opleiding de hele doelgroep te bedienen. Zo ontstond het idee voor de voucher, waarmee zzp’ers naar eigen inzicht een opleiding konden kiezen. Met de subsidie van Werk Maken van Talent konden we honderd mensen een voucher aanbieden.”

Hoe hebben jullie het aangepakt?

“Het was niet moeilijk om kandidaten te vinden. De opleidingsvoucher was vergelijkbaar met de coachingsvoucher die de gemeente Amsterdam uitgeeft aan dezelfde doelgroep, die dus vaak ook al in beeld was bij de gemeente. Daarnaast hebben we onder andere geadverteerd in Het Parool, waarna mensen zelf contact opnamen. De gemeente deed vervolgens de intake met alle geïnteresseerden. De zzp’ers moesten uiteraard voldoen aan de inkomenseis en ze moesten de voucher binnen redelijke termijn kunnen inzetten. Ze mochten elke opleiding kiezen, zolang deze officieel erkend was en concreet zou bijdragen aan een hoger inkomen en een meer zelfstandig bestaan.”

Wat heeft het opgeleverd?

“Er was veel belangstelling, we waren de honderd vouchers snel kwijt. Alle vouchers zijn ook daadwerkelijk gebruikt om een opleiding te volgen. Omdat het project nog maar kort geleden is afgerond kunnen we nog geen lange termijn-effecten meten, maar we zien wel dat het zzp-inkomen inderdaad vergroot is. Het gemiddeld jaarinkomen van de zzp’ers steeg door de scholing met ruim €2000,-. Bij zzp’ers die in de twee voorgaande jaren gebruik hadden gemaakt van bijstand voor zelfstandigen, steeg het zzp-jaarinkomen met ongeveer €5000,-. Voor zover we het nu kunnen zien hebben ze niet direct meer opdrachtgevers gekregen, maar puur op inkomen zagen we dus positieve effecten.”

Hoe gaat het nu verder?

“Alle vouchers zijn uitgegeven, dus het project als zodanig is afgerond. Maar op basis van onze eerste evaluatie zou de gemeente in de toekomst naast de coachingsvoucher dus zeker ook een opleidingsvoucher kunnen aanbieden. Dat is nu verder aan hen.”

Lessons learned?

“De literatuur over het effect van vouchers is niet zo eenduidig of het werkt of niet, maar onze aanpak geeft wel degelijk positieve resultaten. Wellicht sloten andere voucherprogramma’s minder goed aan op de ontwikkelbehoefte van zzp’ers. Bovendien hebben zzp’ers minder (gefinancierde) opleidingsmogelijkheden dan mensen in loondienst, waardoor ze wellicht meer open staan voor een voucherprogramma.
We hebben nu gezien dat we als we mensen – naast een aantal richtlijnen – volledige vrijheid te geven in het kiezen van een opleiding, financiële zelfstandigheid onder zzp’ers kunnen stimuleren.”

Resultaat

  • Er zijn 100 opleidingsvouchers uitgereikt aan zzp’ers met een laag inkomen.
  • Door de scholing steeg het gemiddeld jaarinkomen van de zzp’ers met €2000,-.
  • Bij zzp’ers met een bijstandsuitkering voor zelfstandigen steeg het zzp-jaarinkomen zelfs met €5000,-.

Auteur: Ronne Theunis

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?