#SXSW17: to AI, or not to AI

Onze toekomst is intelligent, althans, als we de hoeveelheid lezingen over kunstmatige intelligentie op SXSW een voorspellend karakter kunnen toedichten. Hoe komt dat, en wat betekent dit voor Amsterdam? Business Connector Digitale Connectiviteit Willem Koeman is deze week aanwezig op SXSW, het festival waarin technologie en cultuur elkaar tegenkomen. Op Twitter en via dit blog deelt hij zijn bevindingen.

Allereerst wees gerust. De Jetsons of Terminators zijn nog niet onder ons, en dat zal waarschijnlijk ook een tijdje zo blijven. De kunstmatige intelligentie, kortweg A.I. (van artificial intelligence), die we nu kennen is vrij beperkt. Neem Apple’s Siri – waarschijnlijk  zou je dit niet eens kunstmatige intelligentie noemen. Kunstmatige intelligentie die even slim en autonoom is als de mens – in de theorie generic AI genoemd – bestaat bij lange na nog niet. Maar waarom dan die hype? Daarvoor zijn twee redenen. Ten eerste herken je AI niet als het er eenmaal is, het is als zoveel andere technologieën een product geworden, met de schaakcomputer als ultiem voorbeeld. Ten tweede zijn mensen heel slecht in het herkennen van de snelheid waarmee deze ontwikkelingen plaatsvinden. We leven in een lineaire wereld, maar technologie gedraagt zich naar andere maatstaven en groeit exponentieel, en dat  vinden we maar lastig inschatten.

Om te begrijpen waar deze hype vandaan komt is het belangrijk iets meer te weten over de ingrediënten voor kunstmatige intelligentie. Namelijk rekenkracht – veel rekenkracht – en software om die rekenkracht om te zetten in iets intelligents.

Hoe snel is een mensengeheugen?

Ray Kurzweil is futurist en een leidend denker op het gebied van AI ontwikkeling. Zijn uitgangspunt is dat voor generic AI een computer evenveel rekenkracht moet hebben als een menselijk brein. Dat is nogal moeilijk te vergelijken, maar via een omweg is dit het equivalent van 10^16 berekening per seconde is. De snelste supercomputer in de wereld komt goed in de buurt, alleen is die een paar honderd vierkante meter groot en verbruikt met 24MW evenveel als 15.000 huishoudens. Ter vergelijking: onze hersenen hebben aan 20 watt genoeg. Niet echt handzaam dus, daarom wordt gekeken naar hoeveel rekenkracht je voor 1000 dollar kan kopen, als het lukt om voor dit bedrag 10^16 berekeningen per seconde te maken komen we redelijk in de buurt van AI die de wereld kan veranderen.

Hoe maak je die rekenkracht intelligent?

Hoe zorgen we nu dat de computer ook slim wordt? Dit is eigenlijk het spannendste gedeelte. Tot niet zo lang geleden hadden we namelijk geen idee hoe we een computer zelfs maar dierenplaatjes konden laten herkennen. Na lang onderzoeken kwamen grofweg drie manieren bovendrijven: we maken het brein na, we simuleren menselijke evolutie of we laten het de computer lekker zelf uitzoeken. In die laatste categorie gaat het nu hard, sinds de opkomst van digitale camera’s zijn de buurman, opa en oma massaal foto’s van hun viervoeter gaan delen en hebben ze onbewust een enorme bibliotheek (big data!) van dierenplaatjes aangelegd. Door een computer een eindeloze hoeveelheid plaatjes te voeden, is het aan de hand van een ‘neuraal netwerk’ na een tijd in staat om zelf dieren te herkennen.

Moore’s law

Moore’s Law, met een beetje geluk ben je deze wetmatigheid al eerder tegengekomen. Samengevat betekent dit dat computerkracht iedere twee jaar verdubbelt. Dit bekent dat we in 2025 een betaalbare computer hebben die de snelheid van het menselijk brein benadert en in 2050 sneller is dan alle grijze massa op de wereld bij elkaar. Dit is precies de eerder genoemde exponentiële groei waar we zo’n moeite mee hebben. En dat is heel snel. Om dit wat makkelijker te maken, helpt deze illustratie van Lake Michigan, dat zich exponentieel vult met druppels water.

Bron: waitbutwhy.com

 

Democratisering van technologie

De exponentiële ontwikkelingen op het gebied van AI dwingen ons nu fundamenteel na te denken over ethische vragen. We hebben deze vragen altijd gemakkelijk voor ons uit geschoven, maar inmiddels worden we door de techniek ingehaald. Aan wiens overlevingskans geeft een zelfsturende auto prioriteit, ofwel hoe programmeren we waarden in technologie? Hoe kan technologie zijn besluit verklaren – ofwel: hoe is de zelfrijdende auto tot zijn besluit gekomen?  We zullen ervoor moeten zorgen dat wetenschap en technologie in lijn zijn met publieke waarden en normen.

In de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zijn we daartoe goed geëquipeerd. Essentieel is een continue dialoog tussen experts uit het juridische, technische en sociale veld. Tussen bedrijven, wetenschap, overheid en bewoners. De gemeenschappelijke noemer van die initiatieven is Responsible Innovation, of: het ontwikkelen en inzetten van nieuwe techniek met inachtneming van morele overwegingen. De MRA heeft een sterke geschiedenis als het om AI gaat, met leidende onderzoekers en innovatieve organisaties als Scyfer op het Science Park, een programma als Amsterdam Smart City waarin betrokkenheid van burgers in innovatie voorop staat, en een rijk ecosysteem aan startups. Het lukt alleen nog niet goed om deze partijen te verenigen, omdat er een gemeenschappelijke gevoel ontbreekt bij responsible innovation.

De Amsterdam Economic Board maakt zich hard om dit te verwezenlijken: met partners werken we aan het manifest ‘designing responsible digital cities’ waarin we responsible innovation, stedelijke ontwikkeling en technologie samenbrengen in een gedeelde visie. En daarmee zouden we een van de eerste regio ter wereld zijn, een pioniersrol die ons goed past. We hebben daarvoor wel iedereen nodig, en nodigen je van harte uit om dit manifest mee te ontwikkelen.

Tot slot, SXSW is een multidisciplinair festival waarin technologie en cultuur elkaar tegenkomen, en wellicht is dit ook de reden dat AI zo groots geprogrammeerd staat, de doorbraak van AI staat en valt bij een goede sociale inbedding. We gaan het zien. #SXSW 2017 to AI, or not to AI.

Plaats een reactie!

Geef een reactie

jouw nieuwstip

Heb jij een nieuwstip voor de Board? E-mail dan onze redactie!