Van mbo naar zzp: new creative starters biedt hulp

Ondernemen en netwerken leer je niet (alleen) in de klas

Het Regioplan Werk maken van Talent is gericht op het optimaal benutten van talent op de arbeidsmarkt in de regio Amsterdam. De afgelopen vier jaar zijn tien maatregelen uitgevoerd om talenten op te leiden of om te scholen voor banen in kansrijke sectoren. In de aanloop naar het Werkevent op 30 mei hebben we alle projectleiders gevraagd naar het verloop en de resultaten van het project en hun lessons learned. Aan het woord is Marieke Gervers, practor Creatief Vakmanschap bij het ROC van Amsterdam, oprichter van creatieve broedplaats sQuare en projectleider van New Creative Starters.

New Creative Starters was een uitdagend stimuleringsprogramma voor mbo’ers van creatieve opleidingen. De creatieve sector bestaat tegenwoordig voor de helft uit zzp’ers, maar startende vakmensen hebben vaak moeite een freelance bestaan op te bouwen. New Creative Starters ontwikkelde een traject met events en een digitale leeromgeving, dat mbo’ers voorbereidt op een carrière als ondernemend vakman en een groot interdisciplinair creatief netwerk biedt

Wat was de opzet van jullie project?

“Ons doel was om het ondernemerschap van creatieve mbo-studenten te ontwikkelen, omdat ze na hun afstuderen waarschijnlijk als zelfstandige aan de slag moeten, bijvoorbeeld als mediavormgever, beatproducer, camerman of decorbouwer. Maar omdat er in de creatieve sector weinig banen zijn, gaan die vaak naar meer ervaren hbo’ers. Daardoor kiezen veel creatieve vakmensen noodgedwongen voor een baan buiten de sector. Daar wilden wij met New Creative Starters iets aan doen.

Op het mbo krijgen studenten drie jaar les in ondernemerschap, maar wij wilden het bekende zwarte gat tussen opleiding en de praktijk van het ondernemen overbruggen. Bovendien wilden we de studenten een creatief netwerk bieden, waar ze in hun carrière echt iets aan hebben. Om het verschil te kunnen maken, besloten we met meerdere creatieve mbo-opleidingen in de regio onze krachten te bundelen. Door met tweehonderd studenten tegelijk te werken en onze budgetten samen te voegen, hadden we meer bewegingsruimte voor de invulling van het programma. Bovendien kreeg het mbo in 2016 de opdracht om keuzedelen te ontwikkelen binnen hun onderwijsprogramma en New Creative Starters was voor alle partijen een mooie testcase.”

Hoe hebben jullie het aangepakt?

“Om de studenten enthousiast te maken én houden, moest de dynamiek anders zijn dan in de klas. Daarom vonden de events plaats op een inspirerende creatieve broedplaatsen, in stamgroepen met studenten van verschillende disciplines. Er waren sprekers, challenges en workshops, bijvoorbeeld van de Kamer van Koophandel. Studenten kregen training in het opstellen van hun ondernemersplan en website en konden professionele profielfoto’s laten maken.

Ook hebben we samen met Codename Future een digitale leeromgeving opgezet met informatie over ondernemen, handige formats, opdrachten en toetsen. Er bestaat ook online materiaal van de KvK, maar alles gericht op de oudere zzp’er in pak. Daarom hebben we oud-studenten zelf diverse informatieve animaties laten maken. Studenten hadden zowel on- als offline de verplichting om aanwezig te zijn, opdrachten te maken en een business plan te schrijven. Voor excellente studenten of studenten met internationale ambities was er een extra programma.”

Wat heeft het opgeleverd?

“We hebben twee keer het hele traject gedaan, met respectievelijk 250 en 80 studenten. Gemakzuchtige studenten moesten wel even door een eerste weerstand heen, maar de events werden overall heel positief ontvangen. Een grote succesfactor was dat we oud-studenten als peercoaches hebben ingezet, naast een begeleidende docent. Bijzonder: we merkten dat de studenten vooral geïnspireerd raakten door de oud-studenten, omdat de coaches veel dichterbij de studenten stonden dan de docenten.”

Hoe gaat het nu verder?

“De subsidie – en daarmee New Creative Starters – is inmiddels afgesloten, maar een deel van het ondernemerschapstraject loopt straks door in het nieuwe keuzedeel Ondernemend Vakmanschap. We zijn vanuit het fonds van de Amsterdamse MBO-Agenda meer brede keuzedelen aan het ontwikkelen. De opleidingen dragen zelf bij in deelnamekosten voor hun studenten.

Deze keuzedelen zijn ondergebracht bij sQuare, een creatieve broedplaats waar creatieve mbo’ers na hun afstuderen terecht kunnen om te creëren, door te leren en werk te genereren. Daar gaan we straks ook losse leermodules op niveau 5 aanbieden. SQuare is dus eigenlijk een uitgebreidere vervolgstap op New Creative Starters.

We werken toe naar een duurzaam business model om sQuare zelfvoorzienend te maken. Deze innovatieve samenwerking tussen het practoraat, de creatieve mbo-scholen en de gemeente Amsterdam is echt begonnen bij Werk Maken van Talent en de bemiddeling van de Board, daar ben ik heel trots op en dankbaar voor.

Lessons learned?

“We hadden de digitale leeromgeving veel te vol gepropt met informatie, daarmee schoot het zijn doel voorbij. Dat hebben we aangepast. En de module was de tweede keer niet verplicht, studenten mochten kiezen tussen ons traject en klassikale lessen, uiteraard wel met dezelfde studiebelasting.
We hebben de docenten uit het project gehaald, omdat we merkten dat de oud-studenten en docenten nog teveel leunden op hun oude student-docent-verhouding, iets wat we juist wilden voorkomen. Het begeleiden van de studenten ligt dus nu volledig bij de peercoaches.
Wat heel goed werkte, was het ontwerpend ontwikkelen: gaandeweg ontdekten we wat werkte en wat niet en pasten het traject daarop aan. Gelukkig kregen we dat vertrouwen van de opleidingen en van de Board.

We hebben vooral geleerd dat je afgestudeerde mbo’ers kunt emanciperen door ze passende instrumenten en een platform te bieden. Ondernemen leer je natuurlijk vooral in de praktijk, maar je hebt wel een goed vangnet nodig. Zwemmen leer je immers ook niet in het klaslokaal, maar je springt ook niet zomaar in het diepe.”

Succes samengevat

  • New Creative Starters heeft 330 mbo-studenten een ondernemersschapstraject geboden.
  • Dat traject wordt nu tot keuzedeel getransformeerd voor het reguliere mbo.
  • Uit New Creative Starters is sQuare ontstaan, een broedplaats voor mbo-afgestudeerde, ondernemende creatieve vakmensen.

Creative Starters in beeld

Impact

Dit draagt bij aan het adaptieve vermogen van de arbeidsmarkt.

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?