European Renewal

Het is 2025. Er is sprake van nieuw Europees elan. Europa is er in geslaagd verregaande stappen te zetten in de richting van financiële en economische integratie. Het zelfvertrouwen in de Europese Unie is teruggekeerd, mede onder invloed van een heldere economische investeringsagenda gericht op de grote maatschappelijke uitdagingen. Europa en de MRA hebben een omslag gemaakt naar een nieuwe hightech economie waarin duurzaamheid en maatwerk centraal staan. Het bedrijfseconomisch systeem is meer vraaggestuurd en wordt door slimme energie- en communicatiesystemen ondersteund en gestimuleerd.  

ipad-european-renewal

Context MRA: Een sterk Europa richt zich op grote vraagstukken

Een opeenvolging van crises in Europa (economisch, monetair, vluchtelingen-stromen, toenemende Euroscepsis) heeft de Europese leiders de noodzaak doen inzien om echte stappen te zetten richting een Europees ‘masterplan’. Brussel investeert in een low-carbon en hightech economie die het antwoord biedt op gezamenlijke uitdagingen zoals oplopende zorgkosten en klimaatproblematiek. Als gevolg hiervan is binnen Europa veel bedrijvigheid gecreëerd op het vlak van energietechnologie, groen bouwen, IT, nanotechnologie, grid-management, schoon vervoer en dergelijke. Het vertrouwen in Europa is toegenomen en er is sprake van een sterke Europese identiteit. Door harmonisering van Europese regelgeving, het stimuleren van open innovatie en gerichte thematische subsidiëring in duurzame en high tech innovaties gaan ontwikkelingen snel. Europese bedrijven, waaronder steeds meer MKB en startups, werken nauw met elkaar en met kennisinstellingen samen om vernieuwende (maatwerk) producten en diensten te ontwikkelen die inspelen op grote maatschappelijke thema’s.

Maatschappelijke welvaart centraal

De maatschappij is fundamenteel veranderd. Ongebreidelde globalisering, flexibilisering van de arbeidsmarkt, inkomensverschillen tussen hoog- en laagopgeleiden, versobering van de welvaartsstaat en een toenemende substitutie van arbeid door technologie worden kritisch beschouwd. Een meer coöperatieve tijdsgeest is ontstaan, gebaseerd op de waarden van het Rijnlands model. Consumenten kiezen bewust voor een duurzame levensstijl en eisen maatschappelijke betrokkenheid van ondernemingen. Bedrijven hebben hun waardeketens opnieuw ingericht. Local sourcing, co-creatie, het minimaliseren van de CO2- en watervoetafdruk (strengere milieuregels uit Brussel) en stakeholder value staan centraal hierin. Daar waar bedrijven niet uit zichzelf veranderen, of weinig druk ondervinden vanuit de consument, om de omslag te maken, dwingt een machtiger Brussel dat steeds meer af.

Europese smart industrialisation

De transitie naar een groene maakindustrie heeft ook buiten Europa gevolgen. Wereldhandelsvolumes zijn afgenomen. De economieën van landen als Rusland en China hebben klappen opgelopen doordat er minder vraag is naar fossiele energiebronnen en goedkope productiemogelijkheden. Veel productieactiviteiten zijn naar het Europese continent teruggekeerd. Slimme productiemethoden, zoals 3D- en 4D-printing, maken productie tegen een acceptabel kostenniveau en op kleinere schaal mogelijk. Robotisering en automatisering verlagen de arbeidsintensiteit en -kosten, alhoewel Europabreed wel afspraken zijn gemaakt om zoveel mogelijk werkgelegenheid te behouden. De relatief hogere Europese lonen en minder flexibele arbeidsmarkt vormen minder een beletsel dan vroeger, omdat meer op toegevoegde waarde wordt geconcurreerd. Bovendien schermt Brussel de Europese markt af door importheffingen voor minder duurzame en maatschappelijk verantwoorde producten van buiten de EU. Hier liggen veel kansen voor de MRA.

Third/Fourth Industrial Revolution

Het scenario European Renewal wordt gekenmerkt door een high tech, data driven en duurzamere ‘slimme’ economie. Hoe probeert de EU deze nu al te stimuleren? Lees meer over de EU en de nieuwe industriele revolutie.

Economie MRA: Virtuele cocreatie en open innovatie

Door de omslag naar deze nieuwe economie profiteren sommige sectoren binnen de MRA, anderen staan onder druk. Centraal staat een omslag van massa, ‘top down’ en internationaal, naar maatwerk, ‘bottom up’ en meer (eu-)regionaal. Mede door Brussel gefinancierde investeringen in digitale infrastructuur -waar een machtigere MRA zelfstandig voor onderhandelt- stimuleren deze transitie. Echter, de tijd dat de economische samenstelling werd bepaald in bestuurskamers van internationale bedrijven, overheden en wetenschappelijke instellingen is definitief voorbij. Sterke digitale en sociale netwerken maken dat individuen soms volledig virtueel bijdragen aan de regionale economie. De nieuwe technologieën en het open Europese innovatieklimaat zorgen voor lage toetredingsdrempels voor startups. De hoge Europese mobiliteit van talent, en de ondernemende tijdsgeest, zorgen er voor dat grotere bedrijven moeite hebben om talent te binden. Creatieve ideeën kunnen bovendien vaker rekenen op substantiële financiering vanuit crowdfunding. Alhoewel banken nog steeds een belangrijke rol spelen (en hun portefeuilles hebben ‘verduurzaamd’), zijn zij op zoek naar een nieuwe rol. Sectoren die het zwaar hebben zijn met name sectoren in de traditionele maakindustrie en de transport- en logistiek van bulkgoederen.

Omslag naar (lokaal en duurzaam) maatwerk

De energiesector kent een omslag van centrale naar decentrale productie van energie. Nieuwe banen in smart grid management en aanleg ontstaan. De ‘smart’ maakindustrie kent een opleving binnen de MRA, gevoed door nieuwe productietechnieken, zoals 3D- en 4D-printing en mass-customization. Ook de retail en horeca hebben de omslag naar maatwerk, lifestyle en lokale producten omarmd. Binnen de voedselproductie staan voedselveiligheid, traceerbaarheid van ingrediënten, duurzaamheid van importstromen en local sourcing centraal. De MRA is met haar creatieve en hoogopgeleide bevolking bovendien goed gepositioneerd als proeftuin voor nieuwe duurzame (gebruiks)concepten en producten (elektrisch autonoom vervoer, mobiliteitsoplossingen, mass-customization, ICT) en deze kennis kan uitstekend internationaal worden gekapitaliseerd.

Focus op sociale innovatie

E-health en biotech, enkele van de EU-speerpunten, maken de zorgkosten beheersbaar. Goed nieuws voor de kleiner geworden nationale overheid. Partijen op zorggebied in de MRA werken samen met partijen uit andere Europese regio’s in door Brussel gesubsidieerde themanetwerken. Social entrepreneurship (waar ook steeds meer private partijen en pensioenfondsen in investeren) en crowdfunding creëren veel nieuwe concepten (en werkgelegenheid) die betaalbare, hoogwaardige zorg aanbieden.

3D-printing

In European Renewal stimuleert de EU een decentraal georganiseerde economie. Hier spelen productietechnieken als 3D- en 4D-printing een belangrijke rol in. Hoe staat het nu met die technologie? Lees meer over 3D-printing en de 3D Makers Zone

 

Help ons verbeteren

Heb je 5 minuten voor een paar vragen over onze website?